رونمایی کتاب “رویکرد منظرین در طراحی شهر”

“کتاب رویکرد منظرین در طراحی شهر” رونمایی شد

نشست رونمایی”کتاب رویکرد منظرین در طراحی شهر” تالیف دکتر سیدامیر منصوری، دکتر احمد علی فرزین و همکار اصلی، مهندس محمد جمشیدیان با سخنرانی محمد رضا پورجعفر مدرس دانشگاه تربیت مدرس و عبدالهادی دانشپور مدرس دانشگاه علم و صنعت برگزار شد.

در ابتدای این نشست سید امیر منصوری مولف کتاب با بیان اینکه این کتاب در خصوص روش طراحی کردن و رویکرد منظر در پروسه طراحی است گفت: کتاب رویکرد منظرین در طراحی شهر، جمع‌بندی و تجربه ۱۵ سال کار در طراحی پروژه شهری است و رویکرد ما در تنظیم کتاب این بود که یک کتاب عملیاتی باشد تا کتاب فلسفی. درهمین راستا تلاش کردیم تجربه خودمان را به زبان ساده در هفت گام طلایی توضیح دهیم.

وی ادامه داد: در حال حاضر در دانشگاه‌های زیادی رشته منظر تدریس می‌شود اما بعضاً تدریس این رشته توسط اساتید رشته‌های معماری و رشته‌های دیگر به عهده گرفته می‌شود در حالیکه تفاوتی در ذات و مبانی رشته منظر وجود دارد که در روش طراحی منعکس می‌شود و ما این کتاب را تنظیم کردیم تا این تفاوت با سایر حرفه‌های دیگری که به طراحی می‌پردازند مشخص شود. در این کتاب گفته شده که طراحی یا خلاقیت تولید فضا، کاری است که می‌توان از زاویه‌های مختلف به آن نگاه کرد اما آنچه رشته‌ها و حرفه‌های مختلف را از هم جدا می‌کند زاویه نگاه آنها است. در این کتاب ما روش طراحی بر مبنای نگاه یک متخصص منظر و تفاوت نگاه متخصصین منظر با سایر رشته‌ها را توضیح دادیم.

منصوری افزود: این کتاب دو فصل دارد، فصل اول توضیح نظریه‌ها و مبانی است که رویکردها را در عرصه نظر و تئوری در رشته‌های مختلف و زاویه دید آنها را با هم مقایسه می‌کند و در فصل دوم به بیان تجربه خود طی ۱۵ سال فعالیت در حوزه آموزش و اجرای پروژه‌ها پرداختیم.

در ادامه جلسه محمد رضا پور جعفر مدرس دانشگاه در خصوص این کتاب اظهار داشت: در کتاب به موضوعات اکولوژیکی و زیست محیطی اشاره شده اما مرجعی به کتاب‌های اصلی داده نشده است. رشته طراحی شهری در دهه ۶۰ و ۷۰ شهری تاسیس شد، تعریفی که از این رشته در کتاب آمده یکی از تعاریف است در حالیکه این رشته دارای ده‌ها تعریف است. بنابراین طراحی شهری را در دوکلمه نمی‌توان تعریف کرد چراکه دارای بندهای ضد و نقیض است.

وی ادامه داد: ما باید دیدگاه برنامه‌ریزی را نیز به طراحی شهری اضافه کنیم که به کمیت و عقلانی بودن می‌انجامد. همچنین در برخی قسمت‌های این کتاب بطور مطلق در خصوص طراحان شهری گفته شده در حالیکه بنظر من افرادی هستند که کارهای کل‌نگری انجام داده‌اند و ما نباید بطور مطلق بگوییم که صرفاً مرمتی‌ها یا شهری‌ها چنین کاری را انجام داده‌اند. موضوع دیگر اینکه در کتاب صرفاً به کارهای دانشکده پرداخته شده است در حالیکه باید از مرجع کارهای جدید هم استفاده می‌شد.

عبدالهادی دانشپور دیگر سخنران این نشست با اشاره به کتاب رویکرد منظرین در طراحی شهر گفت: در این کتاب دو مسیر متفاوت پیش رو است یکی مواجهه محتوایی و دیگری مواجهه رویه‌ای. در محتوا حرف‌های بسیاری گفته شده اما خلا موجود بیشتر به رویه بر می‌گردد. عموماً ما در روش‌ها و شیوه‌های مواجهه مشکل داریم و به زعم من روش‌های آموزش ما نیز خالی از اشکال نیست. شاید یکی از اشکالات در حوزه آموزش شهرسازی اینست که شهرسازی در عمل کمتر اتفاق می‌افتد و عموماً کارگاه‌های ما با ملاحظه و بدون کمترین تماس با زمینه و کاربران و استفاده کنندگان برگزار می‌شود و ما باید تلاش کنیم به سمت نوعی کارگاه‌های زنده‌تر و عملیاتی‌تر برویم.آنچه در این کتاب آمده از دید من قابل دفاع است و به کاستی‌ها پرداخته است در عین حال یک نگاه فرایندی و گام به گام دارد که زمینه فهم بهتر را برای دانشجو فراهم می‌کند.

وی ادامه داد: ما در فضای چند دیسیپلینی صحبت می‌کنیم و مداخلاتی که ما در محیط مصنوع می‌کنیم منحصر به یک دیسیپلین یا یک رشته نیست بلکه مجموعه‌ای از رشته‌ها، توأمان و در کنار هم برای شکل دادن به این کل یکپارچه منسجم تلاش می‌کنند و هر چقدر نگرش کل‌نگرانه بین این رشته‌ها بیشتر باشد، محصول منسجم‌تری هم قابل رویت خواهد بود.

این مدرس دانشگاه علم و صنعت تصریح کرد: رقابت غریبی در شهرهایی از جنس شهرهای ما  برای دور شدن هرچه بیشتر از محیط های طبیعی اتفاق می‌افتد. از بین ۱۳۰۰ شهر، حدود ۹۰۰ شهرجزو شهرهای کوچک هستند که با سرعت در تلاشند تبدیل به شهرهای بزرگ شوند و تصمیماتی را در این راستا اتخاذ می‌کنند. بیشتر این شهرهای کوچک در گذشته روستا یا بخش بوده‌اند و فضای طبیعی داشتند. اگر دانش و معرفتی باشد باید به کاهش فاصله بین محیط‌های طبیعی با محیط‌های مصنوع  کمک کرد.

احمد علی فرزین دیگر مولف این کتاب گفت: من در مدرسه آموختم که تمام برخوردها باید علمی باشد و هیچ مداخله‌ای بدون در نظر گرفتن مسیرهای علمی و بدست آوردن نتایج علمی میسر نخواهد بود. این کتاب حاصل تجربه ما است. روش کار ما با دانشجویان اینگونه بود که چیزی را به آنها دیکته نمی‌کردیم و به عنوان راهبر، رابطه آموزشی با آنها داشتیم. یعنی دانشجو یافته‌های خود را می‌آورد و مورد جرح و تعدیل قرار می‌گرفت و دوباره به میدان می‌رفت. سعی کردیم این رفت و برگشت‌ها همراه با حرکت‌های روشمند و متدولوژیک باشد و بعد از چند سال تصمیم گرفتیم آن را مدون کنیم و در نهایت این محصول فکر و اندیشه شاگردان ماست که تحت هدایت و دیسیپلین آموزشی منظر شکل گرفته است.

سید امیر منصوری در دور دوم سخنان خود گفت: رویکرد منظرین کمی انحصار طلب و وجه سلبی آن زیاد به نظر می‌آید. ما در این کتاب خیلی تلاش کردیم که این حس بوجود نیاید برای اینکه حقیقت اینست که علم ناگهان پدید نمی‌آید بلکه بدنبال علم قبلی بوجود می‌آید و هرچه وجود دارد فرزندان اتفاقات گذشته است و ما نمی‌توانیم بگوییم که یک علمی بد یا یک علمی خوب است. اما ما باید یک جایی بتوانیم نسبت به حرفی که میزنیم اسم‌گذاری کنیم تا گفتگوی ما آسان شود و از توضیحات زیادی فاکتور بگیریم.

این استاد دانشگاه تصریح کرد: رویکرد منظر در حقیقت یک عینک است و یک امر اختصاصی نیست هر یک از رشته‌هایی که در حوزه فضا کار می‌کنند می‌توانند رویکرد منظر را پیشه خود کنند بنابراین هدف ما نفی رشته‌های دیگر نبوده بلکه نگاه ما از زاویه منظر بوده است. ما نگاه منظر را یک دیدگاه مستقل می‌بینیم که هرکس می‌تواند پیشه کند.

وی در خصوص دیدگاه کل‌نگر گفت: کل‌نگری برای ما شرقی‌ها امر بدیهی است چون شرقی‌ها عرفانی هستند و عرفان یعنی کل‌نگری محض. کل‌نگری وقتی به ایران آمد با یک آفت مواجه شد و تصور شد کل‌نگری یعنی افزایش لایه‌های عقلی، در حالیکه افزایش لایه‌ها، جامع‌نگر می‌کند نه کل‌نگر! چراکه علم قادر نیست کل‌نگر باشد باید چیزی به آن اضافه شود بنابراین کل‌نگری یعنی وقتی که ذهن وسط می‌آید.کل یعنی دولایه ماده و ماورای ماده یا عین و ذهن و دراینجا ما به مدد نگاه منظر که بر اساس ذهن مخاطب فضا را تعریف می‌کند خود به خود به کل‌نگری پرداختیم.

در ادامه جلسه دانشپور اظهار داشت: شاید بد نباشد که یادداشتی را به کتاب اضافه کنید که تجربیات شهرسازان و طراحان شهری  دهه ۶۰ به بعد را بیان کند. ما لایه‌های مختلفی را در طراحی شهری برای مواجهه با مکان امتحان می‌کنیم و برای اینکه مکان را درک کنیم از علم استفاده می‌کنیم و لایه‌ها هیچ تقدم و تأخری نسبت به هم ندارند.

وی اضافه کرد: شما به مکان و منظر توأمان اشاره می‌کنید اما روشن نمی‌کنید که در چه نسبتی با هم هستند. در عین حال که به منظر خیره می‌شوید گاه و بی گاه از منظر می‌گویید و بهتر است نسبت مکان و منظر را روشن کنید.

پیام بگذارید